Krantenlezers evalueren berichtgeving over EHEC-bacterie

Het nieuws over de dodelijke variant van de EHEC bacterie sloeg in als een bom. De Universiteit Gent peilde bij 6.132 Vlaamse online krantenlezers naar hun eerste reacties op het nieuws. Zoals verwacht zijn de mensen ongerust en bang, maar vertrouwen in de overheid leidt tot minder angst en een hogere intentie om groenten en fruit te blijven eten. Dit zijn enkele conclusies uit een onderzoek van Melanie De Vocht, doctoraatsstudente in de Communicatiewetenschappen aan de UGent. Uit de enquête blijkt dat vrouwen zich meer dan mannen zorgen maakten over besmetting met de EHEC bacterie. Ze gaven aan hun groenten en fruit beter te wassen dan mannen, en zijn meer geneigd om hun naasten op de hoogte te brengen van het nieuws over de bacterie. Mannen reageren eerder gelaten op de ziekteverwekkende kiem en het nieuws daarrond.

Wie jonger is dan 35 jaar voelde zich na het lezen van een artikel over de besmetting angstiger dan de 35-plussers. Opvallend is dat 65-plussers en jongeren (jonger dan 24 jaar) meer vertrouwen hebben in de overheid dan andere leeftijdsgroepen. De lezers die weinig vertrouwen hadden in de overheid, waren van plan minder groenten en fruit te eten dan diegenen die de overheidsinstanties wel vertrouwen. Die laatste groep gelooft ook meer dan de anderen dat ze zelf iets kunnen doen om het risico op besmetting te voorkomen. Mensen met minder vertrouwen in de overheid zijn bozer, angstiger en ongeruster dan de voorgaande groep, en ze schatten het risico op besmetting veel hoger in.

De communicatie rond de oorzaak van de EHEC besmetting kan een grote impact hebben op de aankoop en consumptie van groenten en fruit. Na het lezen van een krantenartikel over de EHEC bacterie op de website van De Morgen en Het Laatste Nieuws, kon de lezer doorklikken naar een korte enquête. In totaal vulden 6.132 lezers de vragenlijst in. In november 2010 voerde de onderzoekster eenzelfde studie uit op basis van een hypothetisch artikel over het gevaar van groenten en fruit voor de gezondheid. In vergelijking met de resultaten van 2010, blijken de algemene risico-inschatting, de intentie om groenten en fruit te wassen, en het wantrouwen hoger zijn bij het echte incident met de EHEC bacterie. De kans dat de bacterie in België tot een crisis zou leiden werd ook hoger ingeschat dan bij het fictieve verhaal.

Deze enquête werd uitgevoerd in het kader van het Europees project Veg-i-Trade. Sinds mei 2010 werken 23 internationale partners mee aan onderzoeken rond noro- en andere virussen, bacteriën zoals E. Coli, schimmeltoxines en residuen van pesticiden op verse groenten en fruit. Veg-i-Trade wil de mogelijke impact nagaan van internationale handel en de klimaatwijziging op de veiligheid van groenten en fruit. Het project wordt gecoördineerd door de Vakgroep Voedselveiligheid en Voedselkwaliteit van de UGent. De UGent en maakt deel uit van het Centre of Excellence Food2Know. Food2Know groepeert onderzoekers van meer dan 35 laboratoria die verspreid zijn over 6 verschillende faculteiten, de Hogeschool Gent, Hogeschool West, het ILVO en de VUB. Dit samenwerkingsverband verricht onderzoek langsheen de ganse gezondheidsketen; van veevoeding over voeding tot de algemene gezondheid van mens en dier. Link: http://www.food2know.be

Nieuwe strategie om blaasontsteking te bestrijden

Eén op drie vrouwen wordt minstens éénmaal in haar leven geconfronteerd met een blaasontsteking, voor sommigen de start van een wederkerende plaag. Doorgaans wordt een blaasontsteking veroorzaakt door Escherichia coli bacteriën die zich door middel van draadvormige structuren (pili) vasthechten aan de blaaswand. Die Escherichia coli is verwant aan de gevreesde EHEC bacterie, een agressieve variant van de E-coli. Han Remaut van het VIB Departement voor Structurele Biologie Brussel, Vrije Universiteit Brussel legt voor de eerste maal de complexe interacties bloot die tot de vorming van deze pili leiden. Deze kennis kan gebruikt worden voor de ontwikkeling van nieuwe antibiotica voor de behandeling van urineweginfecties.

Ruim tachtig procent van de urineweginfecties wordt veroorzaakt door de bacterie Escherichia coli, een gram-negatieve staafbacterie. Hoewel deze bacterie deel uitmaakt van de normale darmflora, kunnen virulente stammen via de urinebuis de blaas binnendringen en aanleiding geven tot urinewegonstekingen. Deze infecties komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en vertegenwoordigen tevens een belangrijk aandeel van de hostpitaal-geassocieerde infecties, in bijzonder bij gecatheteriseerde patiënten. Behandeling gebeurd met bestaande antibiotica, maar de huidige generatie antibiotica verliest slagkracht in het bestrijden van de bacteriën. Met name terugkomende onstekingen vormen een probleem. Er is dringend nood aan nieuwe antibiotica.

Bacteriën kunnen zich vasthechten aan een oppervlak dankzij haarvormige structuren, pili of fimbriae genaamd. Bij de uropathogene E. coli komen type 1 pili voor die uit vier verschillende subeenheden bestaan. De biosynthese (vorming) van deze pili gebeurt via een geconserveerd mechanisme (de chaperone/usher biosyntheseweg). Aangezien type 1 pili verantwoordelijk zijn voor het vasthechten van de uropathogene E. coli aan de gastheercellen, zijn zij het doelwit voor het ontwikkelen van nieuwe antibiotica. Han Remaut onderzocht in samenwerking met collega’s verbonden aan het ISMB, London, het mechanisme dat verantwoordelijk is voor de biosynthese van deze pili. Han Remaut en collega’s slaagden er voor de eerste keer in om het assemblagecomplex dat instaat voor de biosynthese van pili in beeld te brengen. Bovendien is dit ook het eerste snapshot van een eiwittransporter in volle actie.

Deze gedetailleerde kennis over de biosynthese van type 1 pili bij E. coli kan de basis vormen voor de ontwikkeling van geneesmiddelen die de vorming van de pili blokkeren. Wanneer bacteriën zich niet meer kunnen binden aan de epitheelcellen van de urineblaas, kunnen ze daar ook geen infectie meer veroorzaken. Het mechanisme dat verantwoordelijk is voor het vasthaken van E.coli aan de urineblaas wordt ook door andere bacteriën gebruikt. Bijgevolg kan dit onderzoek ook bijdragen tot het bestrijden van andere infectieziekten zoals voedselvergiftiging of reizigersdiarree. Dit onderzoek werd uitgevoerd door Han Remaut die een onderzoeksgroep leidt in het VIB Departement voor Structurele Biologie Brussel, Vrije Universiteit Brussel, in nauwe samenwerking met de onderzoeksgroep van Gabriel Waksman aan het Institute of Structural Molecular Biology, Birkbeck College/UCL, London. Het onderzoek verschijnt in het toonaangevende tijdschrift Nature (Phan et al.,Crystal structure of the FimD usher bound to its cognate FimC:FimH substrate). Link: http://www.ismb.lon.ac.uk/June%202011%20-%20Featured%20article.pdf