Openstelling vernieuwde Kabinet Maurice Maeterlinck

Op woensdag 9 november 2011 vindt in de Gentse Veldstraat niet alleen de openstelling van het vernieuwde Kabinet Maurice Maeterlinck in het Museum Arnold Vander Haeghen plaats, maar ook de openstelling van het Hotel d’Hane-Steenhuyse, de ingebruikname na restauratie en aanpassing tot kantoorgebouw van het Pakhuis Clemmen en de inauguratie van ‘De Brug’, een kunstwerk van Koen Broucke in de koetspoort van het Museum Arnold Vander Haeghen.

Kabinet Maurice Maeterlinck

Op 9 november 1911 kende de Zweedse Academie de Nobelprijs Literatuur voor dat jaar toe aan de Gentenaar Maurice Maeterlinck. Honderd jaar later gedenkt Gent die bijzondere onderscheiding met de openstelling van het vernieuwde Kabinet Maurice Maeterlinck in het Museum Arnold Vander Haeghen. Het originele kabinet dateert uit de late jaren ‘70 van de vorige eeuw en beantwoordde zowel qua inhoudelijke samenstelling als qua materiële uitvoering niet langer aan de hedendaagse normen die voor een literair museum gehanteerd worden. De conservator van het Maeterlinckkabinet, Joris De Zutter, ontwierp onder de titel ‘Een odyssee naar de stilte’ een nieuwe samenstelling, die opgehangen werd aan Maeterlincks achtereenvolgende en talrijke verblijfplaatsen en die via dat parcours Maeterlincks literaire ontwikkeling schetst. Tentoonstellingsbouwer en museuminrichter Madoc zorgde voor de materiële realisatie.

Hotel d’Hane-Steenhuyse

Het Hotel d’Hane-Steenhuyse werd in 1981 door de Stad Gent aangekocht. Al die tijd stond dit prachtige stadspaleis slechts sporadisch open voor het publiek. Na een lange restauratiecampagne van het interieur zal het voortaan ook echt bezocht kunnen worden. Het werd gestoffeerd met d’époque meubilair en voorwerpen uit de 18de en de vroege 19de eeuw en geeft zo een getrouw beeld van de aristocratische wooncultuur van die voor Gent belangrijke periode. De inrichting kwam tot stand door een samenwerking van de Dienst Monumentenzorg en Architectuur en het Design museum Gent, dat uit zijn reserves het nodige, rijke meubilair kon aanleveren.

Pakhuis Clemmen

Het pakhuis aan de oever van de Leie dat de binnentuin van het Museum Arnold Vander Haeghen afsluit werd eind 18de eeuw gebouwd voor de Gentse katoenmagnaat Judocus Clemmen. Toen dit maison de maître in 1946 bij legaat aan de Stad Gent werd overgemaakt door de toenmalige eigenaar Arnold Vander Haeghen werd het pakhuis als opslagplaats verhuurd aan het naastliggende grootwarenhuis. Enkele jaren terug werd die huur beëindigd en werd besloten het pakhuis te restaureren en om te bouwen tot kantoorruimte voor Circa, Cultuurcentrum Gent en voor de Dienst Cultuurparticipatie, die tot vandaag in het Museum Arnold Vander Haeghen hun kantoren hebben samen met de staf van het Departement Cultuur en Sport, een te belastende concentratie voor de capaciteit van dit gebouw. De restauratie en aanpassing werd uitgevoerd naar een ontwerp van ingenieur-architect Thierry Lagrange (ALT architectenbureau) en gerealiseerd door de Dienst Bouwprojecten van de Stad Gent met als projectleider Pascal Jacobs en als aannemer de firma Monument.

Culturele as

Het Hotel d’Hane-Steenhuyse, het Museum Arnold Vander Haeghen en het Pakhuis Clemmen vormen samen een culturele as, die de commerciële Veldstraat kruist en die voortaan toegankelijk zal zijn voor het publiek. Vanaf de koetspoort van d’Hane-Steenhuyse aan de Kortemeer zal men vrij kunnen wandelen door de tuin van dit grandioze adellijk paleis tot in de binnentuin van het Museum Arnold Vander Haeghen. In een later stadium moet een voetgangersbrugje over de Leie dat culturele dwarsparcours verder doortrekken tot op de Ajuinlei, van waar men de gerestaureerde achtergevel van het Pakhuis Clemmen met zijn geslaagde hedendaagse uitbreiding zal kunnen bewonderen.

De Brug van Koen Broucke

Nog meer brug: voor de koetspoort van het Hotel Arnold Vander Haeghen bedacht kunstenaar Koen Broucke een artistiek concept, dat hij de naam ‘De Brug’ gaf. Zijn inspiratie haalde hij uit de vroeg-19de-eeuwse wandschilderingen in het Museum Arnold Vander Haeghen, waar heel wat bruggen op afgebeeld staan. De Brug is gerealiseerd met afgestoten collectiestukken van het MIAT verwijzend naar het rijke industriële verleden van de stad Gent en het Pakhuis Clemmen. Het kunstwerk geeft daarmee een nieuwe betekenislaag aan het rijke historische patrimonium en is een betekenisvolle allegorie voor de onzichtbare maar reële band, die voortaan de twee prachtige 18de-eeuwse complexen over de commerciële as van de Veldstraat verbindt.

Bezoeken

Het Kabinet Maeterlinck, het Chinees Salon en het Hotel d’Hane-Steenhuyse zullen onder begeleiding van een gids samen bezocht kunnen worden, zowel in groep als individueel. Groepen (ook scholen) worden rondgeleid op donderdag in de voor- of de namiddag. Individueel bezoek kan op vrijdag en op zaterdag.

Rondleidingen Hotel D’hane-Steenhuyse en Museum Arnold Vander Haeghen

Circuit
Hotel d’Hane Steenhuyse : gelijkvloers en eerste verdieping
Museum Arnold Vander Haeghen: Kabinet Maeterlinck en het Chinees Salon.
Plaats van samenkomst met de gids: poortgebouw Museum Arnold Vander Haeghen.

Groepen en scholen: rondleidingen op donderdag, voor groepen tot 15 personen per gids

Prijs voor groepen: 75 euro (gids en toegangsprijs inbegrepen)

Prijs voor scholen: 65 euro

Reservatie vooraf noodzakelijk bij: BoekjeBezoek – Gent Cultuurstad vzw, Bijlokekaai 7b, 9000 Gent, tel. 09 267 14 66, fax 09 267 14 98,

e-mail boekjebezoek@gent.be

Individuelen: 1 rondleiding op vrijdag en 1 rondleiding op zaterdag, aanvang telkens om 14.30 uur

Prijs: 5 euro per persoon (gids en toegangsprijs inbegrepen), kinderen tot en met
18 jaar gratis

Verkoop tickets vooraf noodzakelijk bij: vzw Uitbureau Gent, Kammerstraat 19,

9000 Gent, uitsluitend via tel. 09 233 77 88

Openingsuren: maandag tot en met vrijdag: 10 - 12.30 uur en 13.30 - 17.30 uur (telefonisch tot
18 uur)

Zaterdag: 10 – 12.30 uur en 13 – 16.30 uur

Zon- en feestdagen gesloten

Timing:

Ticketverkoop vanaf zaterdag 5 november 2011

Eerste gegidste rondleidingen voor groepen vanaf donderdag 10 november 2011

Eerste gegidste rondleidingen voor individuelen vanaf vrijdag 11 november 2011

Werken Pakhuis Clemmen

Het ontwerp van de renovatie van het Pakhuis Clemmen werd in nauw overleg met de Dienst Bouwprojecten, het Departement Cultuur & Sport, de Dienst Monumentenzorg en Architectuur, Circa, Dienst Cultuurparticipatie en de adviserende diensten van de Stad Gent opgemaakt. De ambitie beperkte zich niet tot culturele aspecten, maar had ook vooral oog voor duurzaamheid. Het gebouw moest volledig ontmanteld worden en werd gerenoveerd met respect voor zijn historische waarde. Dit impliceerde dat de waardevolle elementen in ere werden hersteld (onder meer gevels, daken, houten buitenschrijnwerken, houten skelet- en spantstructuur, enz.). Het pakhuis werd beperkt uitgebreid naar de waterzijde met een bijkomend erkervolume. Hiermee werd het dakvolume plaatselijk aangepast van een hellend dak naar een plat dak. Dat was noodzakelijk om een optimale toegang en een optimaal gebruik van het dakvolume (multifunctioneel kantoordeel) te realiseren. Het was tegelijk ook de bedoeling met die ingreep een duidelijke communicatie op stedenbouwkundig niveau te realiseren.

De werken omvatten een integrale restauratie van het pakhuis met onder meer afbraak- en ontmantelingswerken, riolerings- en ruwbouwwerken, dak- en timmerwerken, isolatie- en schrijnwerken, binneninrichting (afwerkingen, vaste meubilering, schilderwerken, enz.) en technieken allerhande (verwarming, luchtbehandeling, elektriciteit en lift). Waar mogelijk werden passieve maatregelen voorzien (bijvoorbeeld doorgedreven dakisolatie); waar het niet anders kon, werden ‘afwijkende’ maatregelen genomen (bijvoorbeeld binnenisolatie omwille van de historische buitengevel). Verder werden een energiezuinige verwarmingsinstallatie en geïsoleerde luchtgroepen, een gecontroleerde balansventilatie met warmterecuperatie en een lucht-waterwarmtepomp voorzien en werd er ook rekening gehouden met energiezuinige verlichting.
De integrale kostprijs bedraagt 2.450.228,39 euro (incl. btw).

Beleef de geschiedenis van een stadspaleis in Gent

Twee statige dames zullen de komende weken hun opwachting maken in het Gentse stadsbeeld. Gravin Colette Thérèse de la Villette en gravin Sabine Jacqueline Josephe de Ghellinck nodigen iedereen vanop de achterkant van tien bussen van De Lijn uit om tijdens de Gentse Feesten een bezoek te brengen aan hun stadspaleis, Hotel d’Hane Steenhuyse in de Veldstraat 55. En dit om de aandacht te vestigen op het feit dat tijdens de Gentse Feesten de Dienst Monumentenzorg de deuren van het prestigieuze Hotel d’Hane Steenhuyse opent voor een groot publiek. De dienst vergast het publiek op theater, een kinderactiviteit, lezingen en begeleide wandelingen in dit prachtige stadspaleis. De zoektocht voor kinderen wordt voor het eerst georganiseerd. Terwijl de ouders een gidsbeurt langs de statige ruimtes van Hotel d’Hane Steenhuyse krijgen, ontdekken de kinderen een heel ander – wat mysterieus - deel van het stadspaleis. Achteraf krijgen ze een leuk aandenken.

Theater in Hotel d’Hane Steenhuyse

Verhalen van zijde en stro. Beleef de geschiedenis van het adellijke Hotel d’Hane Steenhuyse. Tijdens de Gentse Feesten ontpoppen medewerkers van diverse stadsdiensten en al even enthousiaste vrijwilligers zich als rasechte dames en heren van stand, uiteraard met bijbehorend personeel. Deze verhalen van ‘Upstairs, Downstairs’ moet u gewoon meemaken.

De generaelen staet van een goede famielde in Gent. Het publiek beleeft enkele scènes uit het leven van graaf en gravin d’Hane en het personeel in 1808. Graaf Jean Baptiste d’Hane de Steenhuyse was de beroemdste d’Hane. Hij was onder meer de gastheer van de tsaar van Rusland en van Louis XVIII, de Franse koning die op de vlucht was voor Napoleon. Die dag in 1808 is helaas niet de ‘beste dag’ van de grafelijke familie. Tijdstip: 10.30 uur stipt. Duur: 2 uur. Maximaal 15 personen.

Kunst ten huize van Valérie van Pottelsberghe de la Potterie. Valérie was de kleindochter van Julie d’Hane, de oudste dochter van graaf Jean Baptiste. De gravin was zeer kunstminnend en liep geregeld de venduties af. Die zomerdag in 1888 is een kunstschilder bezig haar te portretteren terwijl de meiden in de keukens de resten van het verlovingsmaal van dochter Lucie opruimen. Tijdstip: 14 uur stipt. Duur: 2 uur. Maximaal 45 personen.

Aan tafel met graaf Pierre Emmanuel d’Hane de Leeuwergem. In deze evocatie maakt het publiek kennis met de adellijke leefgewoonten in 1778. Graaf Pierre Emmanuel was een heer van stand die zijn gasten kon imponeren met de verbouwing en de inrichting van zijn luxueus herenhuis. De wijnkelders van het verbouwde herenhuis waren goed voorzien en in de salons en de eetkamer was het aangenaam vertoeven. Tijdstip: 19.30 uur stipt. Duur: 2 uur. Maximaal 18 personen.
De voorstellingen worden gegeven van zondag 17 tot en met zondag 24 juli.

Een zoektocht voor kinderen in Hotel d’Hane Steenhuyse

Onder de vleugels van Marie Anne Namur, de gouvernante van de kleine Lucie Borluut, zoeken de kinderen naar de speciale vriendjes van Marie en Lucie. Zij leefden verscholen in hoeken en kanten, achter lambriseringen, in kelders, op zolders en op alle plaatsen waar ze iedere bewoner van het huis in het oog konden houden. Wie tussen 6 en 10 jaar is, kan meezoeken naar de kleine vriendjes en luisteren naar de verhalen over graven en gravinnen.

Data: zondag 17 juli, maandag 18 juli, donderdag 21 juli en zaterdag 23 juli

Tijdstip: 15.30 uur. Duur: 1 uur.  Maximaal 10 kinderen per groep. Prijs: gratis.

Reserveren via Gentinfo, 09 210 10 10, van maandag tot en met zaterdag van 8 tot 19 uur.

Lezingen

Maandag 18 juli: Betaalbaar wonen in de stad: het kavelproject te Gent.

In begrijpelijke taal stelt Peter Lacoere het kavelproject van de Stad Gent voor. Dat systeem wil het wonen in de stad betaalbaar houden.

Woensdag 20 juli: Gentse gevels als pamfletten!

Elise Hooft verklaart de architectuur van Jacob Semey (1864-1934), die onder meer op de gevels in de Belfortstraat en de Wolfstraat een eigen visie op de politiek van zijn tijd verwoordde.

Vrijdag 22 juli: Tussen tuinwijk en hoogbouw. Architectuur tussen 1950 en 1975 in Gent.

In de gewezen kazerne aan de Sterre, De Pintelaan 260, Gent

Miguel De Clercq probeert waardering op te wekken voor een nieuwe manier van bouwen die alleen al door het gebruik van andere materialen erg ver af stond van de vertrouwde bakstenen eengezinswoning.

Alle lezingen starten om 10 uur. Duur: 2 uur. De plaatsen zijn beperkt!

Reserveren voor de lezingen via Gentinfo, tel. 09 210 10 10, van maandag tot en met zaterdag van 8 tot 19 uur. Prijs: gratis.

Rondleidingen in Hotel d’Hane Steenhuyse

Van zondag 17 juli tot en met zondag 24 juli

Tijdstip: 15.30 uur, 16 uur, 16.30 uur, 17 uur. Duur: 1 uur. Prijs: gratis.

Reserveren via Gentinfo, 09 210 10 10, van maandag tot en met zaterdag van 8 tot 19 uur.

Gent krijgt culturele as dwars op Veldstraat

Weinig Gentenaars weten dat het beschermde monument Hotel Clemmen in de Gentse Veldstraat (beter gekend als het Museum Vander Haeghen) ook het Pakhuis Clemmen omvat. De twee miljoen euro kostende renovatie van dit pakhuis is de start van een cultuurcluster in de Veldstraat.

In 1772 diende Judocus Clemmen een aanvraag in voor een katoendrukkerij en pakhuis in de Veldstraat achteraan uitgevend op de Leie. Het ontwerp was van J.B. Simoens. Een betere ligging voor zijn zaak had Judocus Clemmen zich moeilijk kunnen voorstellen. De Veldstraat was ook toen een drukke handelsstraat aan de Leie, een ideale verbinding voor vrachtvervoer. In de 19e eeuw bewoonde de Gentse drukkersfamilie Vander Haeghen dit prachtige hotel. De laatste telg, Arnold Vander Haeghen schonk het huis Clemmen bij testament aan de Stad Gent. Voorwaarde van dit legaat was dat het gebouw zou opengesteld worden als museum. Sindsdien is het gebouw beter gekend onder de naam Museum Vander Haeghen. Dat er ook een Pakhuis bij hoort is bij de Gentenaar zo goed als onbekend. Het is één van de weinige 18e eeuwse industriële pakhuizen die in Gent nog bestaan.

Het Pakhuis werd jarenlang door het Departement Facility Management verhuurd als magazijn, maar zal na renovatie huisvesting bieden aan de Dienst Kunsten en Circa (Cultuurcentrum Gent). Het is meteen de aanleiding om een totaalconcept te ontwikkelen voor het hele complex. Dit is ook de ideale aanleiding om de functies van de verschillende diensten van het Departement Cultuur te clusteren. Zo worden ook de Dienst Monumentenzorg en Architectuur, aan de overzijde in het Hotel d’Hane-Steenhuyse, in die clustering betrokken. Zo kunnen de verschillende diensten zich samen als één culturele site profileren, met één centrale balie.

Gent werkt aan de ontwikkeling van een culturele wandelas tussen de Korte Meer en de Ajuinlei, dwars op de Veldstraat, via de doorritten van het Hotel d’Hane Steenhuyse en het Hotel Clemmen (Museum Vander Haeghen). De beide binnentuinen worden ontsloten en de waterkant, via een nieuw aan te leggen wandelbrug, wordt de Ajuinlei opgewaardeerd. De Hotels d’Hane-Steenhuyse en Clemmen zullen zo samen met het Pakhuis een culturele as vormen, dwars op de commerciële as van de Veldstraat.

Voor dit project werden een aantal eisen uitgeschreven onder de titel ‘Museum Vander Haeghen/Pakhuis Clemmen, een centrale plek voor cultuur’. De studieopdracht omvat de definitie, afbakening van de opdracht, kunstintegratie en bouwtechnische voorschriften vanuit Monumentenzorg. Het ontwerp zelf werd in een nauw overleg met Dienst Bouwprojecten, het Departement Facility Management, het Departement Cultuur, de Dienst Monumentenzorg en Architectuur en de adviserende diensten van de stad Gent opgemaakt. De ambitie beperkt zich niet tot culturele aspecten, maar situeert zich ook op het gebied van bouwkundige en facilitaire duurzaamheid. Het gebouw dient volledig te worden ontmanteld en wordt gerenoveerd met respect voor haar historische waarde. Dit impliceert dat de waardevolle elementen in ere worden hersteld (onder meer gevels, daken, houten buitenschrijnwerken, houten skelet- en spantstructuur, enz.).

De werken omvatten een integrale restauratie van het pakhuis met ondermeer afbraak- en ontmantelingswerken, riolerings- en ruwbouwwerken, dak- en timmerwerken, isolatie- en schrijnwerken, binneninrichting (afwerkingen, vaste meubilering, schilderwerken, enz.) en technieken allerhande (verwarming, luchtbehandeling, elektriciteit en lift). Het Pakhuis wordt beperkt uitgebreid naar de waterzijde met een bijkomend erkervolume. Hiermee wordt het dakvolume plaatselijk aangepast van een hellend dak naar een plat dak. Dit is noodzakelijk om een optimale toegang en optimaal gebruik te realiseren van het dakvolume. Waar mogelijk worden passieve maatregelen voorzien, zoals doorgedreven dakisolatie. Verder worden een energiezuinige verwarmingsinstallatie en geïsoleerde luchtgroepen, een gecontroleerde balansventilatie met warmterecuperatie en een warmtepomp met grondpijpen voorzien daarenboven wordt er ook rekening gehouden met energiezuinige verlichting. De integrale kostprijs bedraagt 2.096.671,51 euro.

Timing

De planning voorziet dat de werken tijdig klaar zullen zijn voor het festival Maeterlinck100, lopende van oktober 2011 tot voorjaar 2012, dat wordt georganiseerd naar aanleiding van de 100e verjaardag van de Nobelprijs literatuur toegekend aan de Gentse schrijver Maurice Maeterlinck. Zoals bekend herbergt het Museum Vander Haeghen het Kabinet Maeterlinck.