Track uit de startblokken

Precies één jaar voor de opening van Track, maken curatoren Philippe Van Cauteren, artistiek directeur S.M.A.K. Gent, en Mirjam Varadinis, curator Kunsthaus Zürich, het eerste Manifest van TRACK publiek. TRACK is een grootschalige stadstentoonstelling die plaatsvindt in Gent van 12 mei tot 16 september 2012. De tentoonstelling boogt op een bestaande traditie en sluit aan bij spraakmakende kunstprojecten buiten de museummuren als Chambres d’Amis (1986) en Over the Edges (2000). TRACK is echter geen herhaling van de voorgaande edities; het project neemt de meerwaarde van zijn voorgangers mee, tast de grenzen af van het publieke en het private en houdt rekening met de betekenisverrijking van het domein in de afgelopen jaren.

In de ruime binnenstad van Gent traceert TRACK een zestal gebieden die ieder een uitgesproken karakter hebben: de omgeving rond het Citadelpark waarin zich o.a. de cultuurbastions S.M.A.K., het Museum voor Schone Kunsten en het HISK bevinden; de buurt rond de Boekentoren en de Vooruit met zijn grote concentratie aan onderwijsinstellingen en studentenvoorzieningen; het historische centrum van de stad waar de handel al eeuwenlang floreert; de wijk Macharius/Heirnis waar de Leie zich bij de Schelde voegt en de bakermat van de stad ligt; de omgeving van het Fratersplein die een groot aantal zorginstellingen verenigt en het gebied tussen de Gasmetersite en de Rabottorens, een oud industrieel terrein dat geconverteerd wordt tot een nieuwe woonwijk. De stations Gent-Sint-Pieters en Gent Dampoort fungeren als ankerpunten binnen het geheel.

Dertig internationale kunstenaars krijgen een uitnodiging om te werken op binnen- en buitenlocaties in de verschillende gebieden. Zij bedienen zich van de lokale context en de rijke verscheidenheid van het stedelijke universum: de geschiedenis, architectuur, sociografie, cultuur, bevolking, infrastructuur,… Tegelijkertijd stellen zij essentiële vragen over onze geglobaliseerde wereld. Op het traject treft de bezoeker bijgevolg verhalen over Gent aan maar krijgt hij ook thema’s aangereikt over vergrijzing, migratie, religie, …. Het eerste Manifest van TRACK is beschikbaar in tien talen. U vindt de verschillende taalversies terug op www.track.be

Nieuwe belangrijke stap voor project Gent Sint-Pieters

Afgelopen donderdag mocht de Gentse burgemeester Termont in aanwezigheid van talrijke prominenten de nieuwe ondergrondse parking aan het Sint-Pietersstation inhuldigen. De burgemeester benadrukte daarbij dat er de afgelopen jaren in deze omgeving al heel wat gepresteerd werd. Zo is de Fabiolalaan bijna afgewerkt en zijn de Tramtunnel en de Timichegtunnel recent in gebruik genomen. De burgemeester had ook een speciale appreciatie voor architect Jacques Voncke, de man die ook de renovatie van station Antwerpen Centraal realiseerde. En nu in augustus start de bouw van ‘de Link’, het gebouw waarin de Vlaamse overheid zijn diensten voor deze regio zal centraliseren. Alhoewel de omgeving één grote bouwwerf is vallen de stukken van de puzzel stuk na stuk ineen. Burgemeester Termont: “Het betreft hier een ingrijpend project midden een woonbuurt en midden duizenden reizigers. Daarom is er nood aan goede communicatie. Ik dank daarom ook alle partners omdat ze zich echt inzetten om informatie te geven en te communiceren, vooral waar het de nieuwe stadsonwikkeling betreft”. Na het formele deel was er een rondleiding rond het station onder leiding van Gisèle Rogiest, verantwoordelijk voor het Infopunt Gent Sint-Pieters. Link: www.projectgentsintpieters.be

Philippe Van Cauteren, artistiek directeur van het SMAK mocht vervolgens een kunstwerk van Beat Streuli inhuldigen. Het betreft een fotowand in de tijdelijke tramtunnel die 106 meter lang is. Het kunstwerk bevat een fotocollage van mensen die bewegen in het straatbeeld. Daartussen plaatste architect Jacques Voncke panelen in verschillende kleuren, die zullen oplichten telkens er een trein het station binnenrijdt. Elke perron is verbonden met een bepaalde kleur, en enkel de kleur zal oplichten bij het binnenrijden van een trein. Als het station klaar is, zo rond 2017, wordt de oostelijke wand weggehaald en zal het kunstwerk integraal deel uitmaken van de grote stationshal onder de treinsporen. Philippe Van Cauteren: “Kunst maakt wezenlijk deel uit van een creatieve stad zoals Gent, en is een ideale binnenkomer. De lichtwand, zoals die voorzien was in het ontwerp van het station, vonden de partners van het Project Gent Sint-Pieters een ideale plaats voor kunst”. Het kunstwerk van Beat Streuli maakt deel uit van een aantal kunstwerken die tot doel hebben van het station en de stationsbuurt een aantrekkelijke locatie te maken. Niet alleen omdat het de moeite loont of omdat je er toevallig moet zijn op weg naar een andere bestemming. Maar ook voor de vele tienduizenden pendelaars, toeristen en andere bezoekers die in Gent aankomen geeft het werk van Streuli een eerste impressie van de creatieve stad Gent. Het accentueert ook de reputatie van Gent als stad van kennis en cultuur, toegankelijk voor iedereen.

Daarna ging het richting van de gloednieuwe Timichegtunnel. Die verbind de R4 via de spliksplinternieuwe Valentin Vaerwyckweg met de al even nieuwe ondergrondse parking aan het Sint-Pietersstation. Wat opvalt is het imposante bruggenhoofd dat het dak van deze tunnel recht houdt, het lijnenspel werd overgenomen van een mobiliteitsstudie. Het ontwerp hield rekening met de wisselcomplex van de sporen en de voornaamste assen lang dewelke mensen zich in het nieuwe stationsgebouw zullen verplaatsen. Enrique Manalo, ambassadeur van de Filippijnen, mocht samen met burgemeester Termont het lintje van de tunnel doorknippen. De tunnel werd immers genoemd naar Timicheg, een Filippijn die samen met een groep landgenoten figureerde tijdens de wereldtentoonstelling in 1913. De ambassadeur was verheugd dat de naam Timicheg nu verbonden is met een aantal beroemde personen die hun naam gaven aan straten en pleinen rond het Sint-Pietersstation. Maar het lot van Timicheg was echter niet zo rooskleurig: hij echter stierf arm en verlaten. Zijn compagnons, ongeveer 36, bleven in armoede achter en hadden geen geld om de terugreis te betalen. Tot de VS hun terugticket betaalden: sinds dat moment stopte geleidelijk aan het tentoonstellen van mensen op beurzen en tentoonstellingen.
(Klik op de foto voor meer beelden over de opening)

Guido Van Peeterssen

Vlaanderen sponsort TRACK met bijna 1 miljoen euro.

In 2012 wordt Gent meer dan ooit een cultuurstad. Van mei tot september 2012 trekt TRACK een nieuw spoor door de stad: 30 gereputeerde internationale kunstenaars werken samen met mensen en organisaties uit de stad aan een bijzonder tentoonstellingsproject. TRACK doorloopt wijken en straten, gebouwen en pleinen en toont er hedendaagse kunst. Geen 30 beelden zonder meer maar projecten met een bijzondere reden, een verrassende geschiedenis, een verborgen verhaal of in ieder geval een intense relatie met de stad. De vele musea en culturele instellingen die Gent rijk is, sluiten zich bij het initiatief aan en zorgen voor een boeiende kruisbestuiving en een uitgebreid aanbod van evenementen, festivals, tentoonstellingen en lezingen. TRACK wordt de opvolger van Chambres d’Amis (1986) en Over the Edges (2000). Zoals zijn voorgangers, heeft TRACK ambitie: op artistiek, promotioneel en organisatorisch vlak. TRACK wil een project zijn van een hoog artistiek niveau dat zijn gelijke vindt in andere terugkerende, internationale stadstentoonstellingen in middelgrote, Europese steden zoals Skulptur Projekte Münster, Sonsbeek of de Biënnale van Liverpool. Parallel aan deze projecten, vertrekt TRACK van de lokale context maar beoogt het een internationale uitstraling met een langdurige impact.

In de binnen- en buitenstad traceert het project vijf gebieden die ieder een uitgesproken karakter hebben : het gebied rond het Citadelpark met de cultuurbastions het S.M.A.K. en het Museum voor Schone Kunsten; de buurt rond de Boekentoren en de Vooruit met zijn grote concentratie aan onderwijsinstellingen en studentenvoorzieningen; het historische centrum van de stad waar de handel al eeuwenlang floreert ; de wijk Macharius/Heirnis waar godsdiensten elkaar kruisen via de eeuwenoude Sint-Baafsabdij en de naburige recente moskee; de omgeving van het Fratersplein die een groot aantal zorginstellingen verenigt. De stations Gent Sint-Pieters en Dampoort vormen de ankerpunten van het parcours. 30 internationaal gerenommeerde kunstenaars krijgen een uitnodiging om te werken, te overleggen, te reflecteren en kunst te tonen op binnen- en buitenlokaties in deze clustergebieden. TRACK begeleidt hen gedurende het volledige proces met aandacht, ruimte en tijd. Het project maakt tijd om betekenisvolle, verwachte en onverwachte locaties te zoeken en kunstenaars te selecteren die een affiniteit hebben met de betekenisinhoud van de voorgestelde gebieden of de locaties die er zich bevinden. De kunstenaars brengen meer dan één bezoek aan de stad of verblijven hier tijdelijk vooraleer hun finale project voor te stellen.

TRACK wil niet alleen de kunstkenner maar ook het grote publiek bereiken. S.M.A.K. mag bogen op de reputatie dat het, in de persoon van Jan Hoet, de hedendaagse kunst heeft geïntroduceerd bij het grote publiek in Vlaanderen en ook daarbuiten. Het museum heeft nadien een eigen geschiedenis opgebouwd maar blijft trouw aan de fundamentele waarden van diens begindagen: passie voor hedendaagse kunst, zin voor vernieuwing en een ontegensprekelijke band met het grote publiek. Zonder de artistieke kwaliteit uit het oog te verliezen, werkt TRACK met een selecte groep kunstenaars aan een grote culturele manifestatie. TRACK kiest voor vernieuwende projecten die de hand reiken naar het publiek: door hun bevattelijkheid, hun intrigerend verhaal, hun zinnelijke schoonheid, de nauwe samenwerking tussen de kunstenaar en de bevolking waardoor zij tot stand zijn gekomen.

Rond de tentoonstelling buiten de muren van het museum en de opening die het karakter krijgt van een groot volksfeest, cirkelen tal van manifestaties, tentoonstellingen, voorstellingen, activiteiten en initiatieven van de culturele organisaties die TRACK ondersteunen, aanvullen en verrijken. Het geheel vormt een aantrekkelijk, gevarieerd aanbod dat de publieke ruimte inpalmt en het imago van Gent als dynamische cultuurstad versterkt. Initiatieven op vlak van de publiekswerking sluiten hierbij aan en proberen, vanuit de belevingswereld van diverse doelgroepen, de betrokkenheid tot hedendaagse kunst te vergroten. Naast klassieke formats, zoals groepsrondleidingen of een bezoekersgids op papier, werkt TRACK specifieke bezoeken en workshops uit voor kinderen en jongeren. Een programma van symposia, lezingen en gespreksrondes moet aanzetten tot reflectie en debat. Nieuwe technologie wordt ingeschakeld om op een effectieve manier informatie te verspreiden maar ook op een originele manier, ... interactie uit te lokken. TRACK wil de omstandigheden creëren voor een open communicatienetwerk dat de virale, onvoorspelbare weg volgt van het gerucht. Verhalen, commentaren in woord, beeld en geluid, vormen van zelfstudie, blogs en andere acties worden via de website en andere media bij het publiek gegenereerd maar zijn tegelijkertijd een motor voor creativiteit, kennis, lokale en internationale uitwisseling.

Als TRACK zijn ambitie waar maakt, wordt Gent in 2012 de ideale bestemming voor een city trip. Dankzij een evenwichtige afstemming, kondigt TRACK zich aan als een kwaliteitsvolle belevenis. De bezoeker krijgt de gelegenheid alle facetten van de stad te ontdekken: de tentoonstelling buiten de muren van het museum, maar ook de Gentse geschiedenis, architectuur, gastronomie, uitgangsleven, authentieke plekjes en gastvrije inwoners. Met speciaal voor TRACK uitgewerkte verblijfsarrangementen kunnen de cultuur- en kunstliefhebber, de reiziger, de vrienden of de familie ontspannen en comfortabel vertoeven in de stad. De samenwerking met plaatselijke en regionale toeristische bedrijven zoals de horeca, rederijen, gidsenverenigingen, fietsverhuurbedrijven die in dit kader tot stand komen, leveren zonder twijfel een meerwaarde op voor alle betrokken partners.

Philippe Van Cauteren, artistiek directeur van S.M.A.K., treedt op als curator van de tentoonstelling. Hij werkt samen met een buitenlandse co-curator: Mirjam Varadinis, curator aan het Kunsthaus Zürich en o.a. gewezen co-curator van Printemps de Septembre à Toulouse (2005 – 2006). Mirjam Varadinis heeft een uitgebreide ervaring met grote tentoonstellingen in de openbare ruimte en een persoonlijke visie die TRACK alleen maar kan versterken. Daniël Termont, burgemeester van de stad Gent, is de voorzitter van TRACK vzw. Zijn rol als voorzitter onderstreept het belang dat Gent hecht aan het speerpunt ‘cultuur’ in het nieuwe stadsmarketingplan. De rol van de burgemeester als voorzitter is verder primordiaal voor de betrokkenheid van de stad Gent, alsook de relatiemarketing en de fondsenwerving van TRACK. Als ondervoorzitter, staat Schepen Lieven Decaluwé de burgemeester actief bij in de uitvoering van deze opdracht. Luc De Bruyckere, voorzitter van VOKA, treedt op als tweede ondervoorzitter. TRACK is een initiatief van S.M.A.K. in samenwerking met de stad Gent, de provincie Oost-Vlaanderen, de Vlaamse Gemeenschap en de Federale Overheid. Met 980.000 euro steun vanuit de Vlaamse overheid en de te verwachte steun vanuit de private sector hoopt men snel de geschatte 3,2 miljoen euro voor het project bijeen te krijgen.

Guido Van Peeterssen.