VIB dient veldproefaanvraag in voor grotere maïs

Het VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie) heeft bij de federale overheid een veldproefaanvraag ingediend voor een experiment met genetisch gewijzigde maïs. Het gaat over planten die groter worden dan traditionele maïs – alvast in de serre. Met het experiment wil VIB nagaan of de maïsplanten ook onder normale landbouwomstandigheden hoger worden en of ze dichter bij elkaar kunnen worden geplant. Dat zou kunnen bijdragen tot een hogere opbrengst. De vergunning wordt aangevraagd voor drie seizoenen, te starten in 2012. De veldproef zal worden uitgevoerd in Wetteren, op gronden van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), een wetenschappelijke instelling van de Vlaamse Overheid.

VIB-onderzoek op het veld

De genetisch gewijzigde maïsplanten zijn het resultaat van werk door VIB-wetenschappers onder leiding van Dirk Inzé en Hilde Nelissen. Die voeren al jaren onderzoek uit naar opbrengstverhoging. Daartoe bestuderen ze de groei en ontwikkeling van planten. De veldproef zelf maakt deel uit van onderzoek dat de groep uitvoert in het kader van het UGent speerpuntproject ‘Biotechnology for a Sustainable Economy’. De wetenschappelijke proef valt volledig onder de verantwoordelijkheid van VIB en wordt betaald met eigen middelen. VIB-wetenschapper Frank Van Breusegem coördineert de uitvoering van de veldproef.

Verhoogde productie van ‘strek-enzym’

De maïsplanten worden hoger omdat ze het enzym GA20-oxidase in grotere hoeveelheden aanmaken. Dit enzym is betrokken bij de groeiregulatie van planten. De verhoogde productie zorgt ervoor dat de planten zich meer ‘strekken’ tijdens de groei, en dus hoger worden. Planten met verschillende hoeveelheden van de betrokken groeistimulatoren komen van nature al voor in onze graangewassen. Een bekend voorbeeld van planten met een laag gehalte zijn de zogenoemde ‘korte-stro rassen’ die aan de basis liggen van de Groene Revolutie. Bij deze maïsplanten is net het omgekeerde gebeurd – de productie van de groeistimulatoren wordt net verhoogd.

Maatregelen om verspreiding te voorkomen

De onderzoekers zullen de mannelijke bloemen – de ‘pluimen’ – van de genetisch gewijzigde maïsplanten verwijderen. Dit heeft tot gevolg dat de planten geen stuifmeel kunnen verspreiden naar andere maïsplanten. Ook de zaden kunnen zich niet verspreiden. Die zitten stevig vast in kolven die zorgvuldig met de hand zullen worden geoogst.

Procedure

De Federale ministers voor Volksgezondheid en Leefmilieu Onkelinx en Wathelet zijn verantwoordelijk voor het afleveren van de veldproefvergunning. De Vlaamse minister van Leefmilieu, Joke Schauvliege, heeft in de procedure een veto-adviesrecht. Belangstellenden kunnen de vergunningaanvraag via de website van de Federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, en op het gemeentehuis in Wetteren raadplegen gedurende de periode van het openbaar onderzoek die loopt van 22 december 2011 tot en met 21 januari 2012.

Lees hier meer over de andere veldproeven van VIB.

Wetenschappers gaan door met experimenteel aardappelveld

Ondanks de vernielingen aan het proefveld met genetisch gewijzigde aardappelen hebben de wetenschappers betrokken dit onderzoek besloten door te gaan met het experiment. Dat laten ILVO, UGent, VIB en HoGent weten na de toezegging van de steun van Vlaams minister van Innovatie Ingrid Lieten. Die maakte bekend dat de Vlaams regering 250.000 euro extra budget uittrekt om de schade te herstellen die werd toegebracht door de gewelddadige actie van Field Liberation Movement op zondag 29 mei. Deze veldproef met aardappelen resistent tegen de aardappelziekte is vanuit wetenschappelijk oogpunt belangrijk. De aardappelziekte veroorzaakt in ons land jaarlijks voor 55 miljoen euro, maar ook op internationaal niveau is deze proef belangrijk. “We geven niet op,” stellen de wetenschappers. “Meer dan ooit geloven we erin dat onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk is om de landbouw milieuvriendelijker en duurzamer te maken. De steun die we vanuit politiek, landbouw, wetenschap en maatschappij hebben gekregen heeft ons gesterkt in die overtuiging”. Uit een grondige inspectie blijkt dat tijdens de terroristische actie van Field Liberation Movement 15% van de planten in de veldproef werd vernield. Er werd ook ernstige schade werd toegebracht aan de omheining en de veiligheidsinfrastructuur. Dankzij de bijkomende financiële injectie van de Vlaamse regering is het mogelijk om die schade in voldoende mate te herstellen om de veldproef verder te zetten.

Ondertussen blijkt dat het Field Liberation Movement zijn oog heeft laten vallen op het eerste genetisch gemodificeerd populierenbos in Zwijnaarde. Ook dit bos past in het fundamenteel onderzoek dat het Vlaams Instituut voor Biotechnologie voert. De bomen staan er nu anderhalf jaar en zijn volgens het VIB geschikt als bron voor biobrandstoffen. Door de verlaagde productie van lignine, een kleefstof in het hout, kunnen houtvezels gemakkelijker afgebroken worden tot glucose, de basis van ethanolproductie. In 2008 kreeg het onderzoek internationale erkenning en in 2009 werden enkele honderden bomen geplant. Door de genetische ingreep ligt de bio-ethanolopbrengst tot 81 % hoger dan bij de gewone populieren. De veldproef met populieren is de enige in België en kwam er nadat het VIB gedurende een periode van 10 jaar geen veldproeven meer had gedaan. De actievoerders laten er geen twijfel over bestaan: ofwel wordt dit veld dag en nacht bewaakt ofwel wordt het vernield.

Eco-fascisme schokt wetenschappers

De Vlaamse wetenschappers van ILVO, UGent, VIB en HoGent zijn diep geschokt door de gewelddadige vernietiging van de veldproef met aardappelen door een 300-tal aanhangers van Field Liberation Movement vandaag in Wetteren. Vooral de agressie waarmee de actie gepaard ging, baart de wetenschappers ernstig zorgen. De vernietigingsactie gaat veel verder dan de veldproef alleen. Het is een frontale aanval op vrij wetenschappelijk onderzoek als methode om milieuvriendelijke landbouw te bevorderen. Door gewelddadige acties als deze wordt het publiek wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen ernstig bedreigd. De wetenschappers hopen op een totale veroordeling van deze gewelddaden door politiek, gerecht en maatschappij.

De onderzoeksinstellingen betreuren dat FLM heeft gekozen voor geweld om zijn ideologie op te dringen aan de maatschappij. Daarmee plaatst FLM zichzelf buiten de wet. Dit is niet langer actievoeren, dit is een daad van agressief geweld. Woordvoerder Joris Ganseman: “We kunnen dit als wetenschappers niet langer meer aanzien of aanvaarden. Jarenlang werk ten behoeve van meer duurzame, milieuvriendelijke landbouw is vanmiddag in één klap vernield”. Hoewel dit een zwarte dag is voor de wetenschap, voelen ILVO, UGent, VIB en HoGent zich gesteund door de actie Save Our Science. 350 wetenschappers van KULeuven, UGent, Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Antwerpen, landbouwers en sympathisanten kwamen deze voormiddag hun steun aan vrij wetenschappelijk onderzoek betuigen.

Op het omheinde proefveld in Wetteren groeien sinds begin mei enkele genetische gewijzigde aardappelen die resistent zijn tegen een schimmelziekte en zo chemische bestrijdingsmiddelen overbodig maken. Een experiment waar onder meer de Gentse universiteit en het Vlaams Instituur voor Biotechnologie aan meewerken, en een grote stap voorwaarts zou kunnen betekenen voor onze voedselvoorziening en ons leefmilieu gezien de overbodigheid van chemicaliën. Een proef en onderzoek waar we als maatschappij veel geld in investeren om het in alle openheid, met publicatie van de resultaten, te laten plaatsvinden. Peter Dedecker: "Eigen wetenschappelijk onderzoek om te vermijden dat dergelijke zaken ons afhankelijk maken van enkele bedrijven". De wetenschappers meten nu de exacte schade aan het veld, volgens de eerste berichten is één derde van het veld vernietigd. "De schade is enorm groot en het zal nog enkele dagen duren alvorens we weten of de veldproef volledig verloren is. De actievoerders hebben ook pesticiden over het veld gestrooid, we nemen nu stalen om na te gaan of het om welke producten het gaat", zegt Greet Riebbels van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek.

Volksvertegenwoordiger Peter Dedecker reageert: "Mijn wetenschappelijk hart bloedt als ik die taferelen zie. Hier in Wetteren wordt momenteel een wetenschappelijk experiment, een veldproef met genetisch gewijzigde aardappelen, vernietigt. Burgemeester en politie stonden erbij en keken ernaar. Een schandelijke vertoning en gebrek aan verantwoordelijkheidszin van actievoerders en lokaal bestuur". De actievoerders, op geweldadige manier strijdend tegen vooruitgang, schieten dus in eigen voet. Merkwaardig is, dat zij die zichzelf milieubewust noemen, het veld besproeiden met pesticiden. "Tekenend is ook de houding van het Wetterse gemeentebestuur en burgemeester Alain Pardaen. Dat dergelijke actievoerders, met als doel de vernietiging van het proefveld, zich niet aan afspraken zouden houden, kon het kleinste kind verwachten. Vraag is wie hier in de fout gegaan: de politie met haar gebrekkige optreden, of de burgemeester met een zware inschattingsfout?" stelt Peter Dedecker.

Meer over deze veldproef: http://archief2011.blogspot.com/2011/05/veldproef-met-genetisch-gewijzigde.html